Rewolucja w zawieraniu umów

Nowelizacja Kodeksu cywilnego od 8 września 2016 roku pozwala składać wszystkie oświadczenia woli, czyli także zawierać umowy, na trzy sposoby:

— pisemnie (własnoręczny podpis),

— elektronicznie (certyfikat kwalifikowany we wszelkich stosunkach prawnych; profil zaufany ePUAP w relacjach z administracją publiczną; przeróżne bankowości internetowe w relacjach między danym bankiem a jego klientem),

— dokumentowo („Dokumentem jest nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią” — nowy art. 77 (2) Kodeksu cywilnego).

Forma dokumentowa zrewolucjonizuje sposób zawierania i wykonywania umów. Dokumentem bowiem może być tekst, znaki graficzne, dźwięk, obraz, wideo. Nośnikiem może być m.in. papier, plik komputerowy, tkanina, tworzywo sztuczne itd. Utrwalenie może zaś nastąpić w szczególności za pomocą długopisu, drukarki, komputera, telefonu komórkowego. Nowatorstwo formy dokumentowej można unaocznić następująco: Płyta DVD jest dla pliku komputerowego tym samym, czym koperta dla zadrukowanej kartki papieru i tak jak kartkę można wyjąć z koperty i włożyć do teczki, tak samo można przenieść plik komputerowy z płyty DVD na dysk twardy komputera; żadna z tych czynności nie niszczy dokumentu.

Tylko naszej fantazji można pozostawić sposób korzystania z formy dokumentowej. Aby wypowiedzieć umowę będzie można nagrać się kamerą i mikrofonem, a potem mailem wysłać wideo kontrahentowi. Na popularności zyska ustalanie warunków współpracy mailowo albo esemesowo.

W umowach warto określać skutek niezachowania określonej formy. Przykładowo chodzi o klauzulę: „Polecenia zleceniodawcy wymagają formy pisemnej lub elektronicznej pod rygorem nieważności”. Jeżeli taka klauzula znajduje się w umowie, to zmiany zawarte ustnie lub dokumentowo są nieskuteczne. Jeżeli takiej klauzuli nie ma, to zmiany zawarte ustnie lub dokumentowo, będą skuteczne, ale trzeba być w stanie udowodnić, że strony się porozumiały.

Wypowiedzenie, rozwiązanie lub odstąpienie od umowy obligatoryjnie będzie musiało nastąpić w formie co najmniej dokumentowej pod rygorem nieważności. Nie dotyczy to jednak umów zawartych ustnie, przypadków, gdy strony w umowie zdecydują o lżejszych rygorach rozstania, albo gdy umowa była zawierana w szczególnej formie, np. u notariusza.